عطارد                     
1/26/2014--متفرقه
 
 
 عطارد نزديک ترين سياره به خورشيد و قطر آن 4879 کيلومتر، حدودا دو پنجم قطر زمين است. ميانگين فاصله مدار عطارد از خورشيد 58 ميليون کيلومتر مي باشد. در حاليکه فاصله مدار زمين از خورشيد حدود 150ميليون کيلومتر است.

به دليل اندازه کوچک عطارد و نزديک بودن آن به خورشيد درخشان، رصد آن از زمين بدون تلسکوپ اغلب بسيار مشکل مي باشد. در زمانهاي مشخصي از سال، عطارد در قسمت غربي و در ارتفاع پايين پس از غروب آفتاب در آسمان قابل رويت است. در زمانهاي ديگر، اين سياره در قسمت شرقي آسمان پس از طلوع آفتاب مشاهده مي گردد.

مدار

عطارد در مدار بيضي شکلي به دور خورشيد سفر مي کند. نزديک ترين فاصله سياره به خورشيد 46 ميليون کيلومتر و دورترين فاصله آن از خورشيد حدود 70 ميليون کيلومتر است. کم ترين فاصله عطارد از زمين 77 ميليون و 300 هزار کيلومتر مي باشد.

سرعت گردش عطارد به دور خورشيد از بقيه سيارات منظومه شمسي بيشتر است. عطارد در افسانه هاي رومي به نام هرمس ( Hermes ) يعني خداي بازرگاني و دزدي و سخنوري معروف بود و در بعضي افسانه هاي رومي به نام والکان ( Vulcan ) يا رب النوع آتش و فلز نيز نام داشت. شايد اين سياره به خاطر اينکه خيلي سريع در آسمان حرکت مي کند اين نام را به خود گرفته است. سرعت اين سياره 48 کيلومتر در ثانيه است و در هر 88 روز زميني يکبار به دور خورشيد مي چرخد. زمين در هر 365 روز يکبار به دور خورشيد گردش مي کند.

حرکت وضعي

همانگونه که عطارد به دور خورشيد در گردش است حول محور عمودي خود نيز مي چرخد. اين سياره در هر 59 روز زميني يک دور کامل به دور خود مي چرخد. چرخشي آهسته تر از چرخش همه سيارات به جز زهره. در نتيجه چرخش آهسته سياره حول محور خود و سرعت سريع آن به دور خورشيد، يک روز در عطارد (فاصله زماني بين دو طلوع خورشيد) معادل 176 روز زميني مي باشد.

تا اواسط دهه هفتاد، ستاره شناسان گمان مي کردند که عطارد در هر 88 روز يکبار حول محور عمودي خود مي چرخد. يعني طول سال و روز آن برابر است. اگر چنين بود، يک سمت عطارد هميشه رو به خورشيد و سمت ديگر آن هميشه پشت به خورشيد و تاريک بود. تا اينکه مطالعات راداري که در سال 1965 صورت گرفت نشان داد که اين سياره در هر 59 روز يکبار به دور خود مي چرخد.

 

فاز عطارد

هنگام رصد عطارد به کمک تلسکوپ تغييراتي در شکل و اندازه آن مشاهده مي شود. اين تغييرات آشکار را که شبيه تغييرات ظاهري ماه است، فاز مي نامند. اين تغييرات به اين دليل است که در زمانهاي مختلف قسمتهاي روشن سياره که از زمين ديده مي شوند متفاوت مي باشند.

از آنجا که عطارد و زمين هر دو به دور خورشيد در گردشند، عطارد تقريبا در هر 116 روز يکبار نزديک سمتي از خورشيد ديده مي شود. در اين هنگام تقريبا همه قسمت روشن اين سياره از زمين به شکل يک نقطه گرد و درخشان و تقريبا بدون هيچ نشاني بر روي آن رويت مي گردد. هنگاميکه عطارد به دور خورشيد و به سمت زمين حرکت مي کند، بخش کم و کمتري از قسمتهاي روشن آن مشاهده مي شود. پس از تقريبا 36 روز، تنها نيمي از سطح آن مشاهده مي شود. و پس از 22 روز ديگر، به سمتي از خورشيد نزديک مي شود که زمين نيز در آن سمت قرار دارد و تنها بخش باريکي از قسمت روشن آن مشاهده مي گردد. مقدار قسمتهاي روشني که از زمين قابل رويت است به تدريج با عبور عطارد از مقابل خورشيد و دور شدن آن از زمين افزايش مي يابد.

هنگاميکه عطارد در سمتي از خورشيد قرار دارد که زمين نيز در آن قسمت است، قسمت تاريک آن رو به زمين است. اين سياره معمولا در اين هنگام قابل رويت نيست چرا که مدار زمين و عطارد با زواياي مختلف نسبت به خورشيد قرار دارند. در نتيجه عطارد هميشه مستقيما از بين زمين و خورشيد عبور نمي کند. اين اتفاق تنها در هر 3 تا 13 سال يکبار رخ مي دهد و در آن هنگام سياره به صورت نقطه سياهي از مقابل خورشيد عبور مي نمايد.

 

سطح و جو

سطح عطارد بسيار شبيه به سطح ماه مي باشد. اين سياره تقريبا 6 درصد از نور تابيده شده از خورشيد را باز مي تاباند. اين مقدار شبيه به مقدار بازتاب نور از سطح ماه است. به مانند ماه، سطح عطارد با لايه اي نازک از ماده معدني به نام سيليکات به شکل ذراتي کوچک پوشيده شده است. اين سياره همچنين داراي دشتهاي مسطح پهناور، شيبهاي صخره اي و چاله هاي عميق متعددي مانند ماه مي باشد. چاله ها و دهانه ها در اثر اصابت اجرام و سنگهاي آسماني به وجود آمده اند. عطارد از داشتن جوي مناسب و کافي براي کاهش سرعت و ضربه اين اجرام و سوزاندن آنه

 
<<مقاله قبلی   مقاله بعدی>>
انواع ريزش هاي كيهاني...   اثر كازيمير و انرژي نقطه ي صفر ((ZPE...